Afasie kan het spreken, begrijpen, lezen en schrijven tegelijk veranderen. Hier lees je hoe rustig en regelmatig thuis oefenen met schrijven de behandeling kan ondersteunen die de revalidatie aanstuurt, en hoe familie kan helpen.
Afasie is een taalstoornis door schade in de hersenen, meestal na een beroerte. Het kan het spreken, begrijpen, lezen en schrijven raken, in elke combinatie en in elke mate. De intelligentie blijft intact: de gedachten, herinneringen en meningen zijn er nog, alleen het vinden en vormen van de woorden is moeilijk geworden. Dat verschil doet ertoe, want er wordt veel te vaak over mensen met afasie heen gepraat.
Afasierevalidatie wordt geleid door een logopedist, die beoordeelt hoe de afasie iemand raakt en de prioriteiten stelt: spreken, begrijpen, lezen, schrijven of alle vier. Thuis schrijven oefenen is een nuttige aanvulling tussen de behandelingen door, geen plan op zichzelf. Heb je een logopedist, volg dan in de eerste plaats zijn of haar programma en gebruik de ideeën hieronder als aanvulling.
Dit zijn algemene ideeën, geen persoonlijk programma. Een logopedist kan ze op jouw situatie afstemmen.
Schrijf het woord op (of laat iemand anders dat doen), schrijf het over terwijl je ernaar kijkt, dek het dan af en schrijf het uit het hoofd. Controleer het en probeer opnieuw. Door dit patroon van overschrijven en ophalen krijgt het woord de kans om van het overschrijven naar het geheugen te verhuizen, en dat is precies de stap waar schrijven van afhangt.
Oefen de woorden die in jouw leven iets betekenen: je eigen naam en die van je familie, je adres, het huisdier, het boodschappenlijstje van deze week. Nuttige woorden oefen je met meer zin, en je gebruikt ze ook echt. Daar gaat het om.
Tien minuten, één of twee keer per dag, werkt beter dan een uur per week. Taalwerk bij afasie is verrassend vermoeiend; stop zolang het nog goed gaat en kom later terug.
Een woord dat geprobeerd is, half gespeld, verkeerd gespeld of halverwege opgegeven, is oefening, geen mislukking. Zie de poging en prijs die. Zelfvertrouwen bepaalt of iemand blijft schrijven, en zelfvertrouwen groeit door pogingen die warm ontvangen worden.
In ReWrite oefen je letters, woorden en zinnen door begeleid over te trekken, en Word Builder eindigt ermee dat je elk woord uit het hoofd schrijft: hetzelfde patroon van overschrijven en ophalen als hierboven. De app werkt offline, in 20 talen, en is bedoeld om zelf mee te oefenen: als ondersteuning tussen de behandelingen door, niet als vervanging van de logopedie. Gratis demo, geen account, geen download.
Bekijk ReWrite →Elke plotselinge nieuwe moeite met spreken, begrijpen of schrijven is een noodgeval: bel het alarmnummer, want het kan een nieuwe beroerte aankondigen. Voor blijvende ondersteuning kun je je huisarts of je CVA-team om een verwijzing naar een logopedist vragen. Ook landelijke organisaties zijn de moeite waard: National Aphasia Association in de VS (ReWrite staat in hun hulpmiddelenoverzicht) en Stroke Association in het Verenigd Koninkrijk bieden informatie, advies en plaatselijke groepen, net als de afasie- en hersenletselverenigingen in jouw land.
Deze gids is algemene informatie, geen medisch advies, en stelt geen diagnose en behandelt geen enkele aandoening. Volg altijd het advies van je eigen revalidatieteam. Stroke Sight en ReWrite zijn hulpmiddelen voor welzijn, geen medische hulpmiddelen.