Kwadrantanopsie na een beroerte: wat het is, en hoe je eromheen werkt

Op een kwart van je gezichtsveld kwijtraken is het praktische antwoord hetzelfde als op de helft kwijtraken: train je ogen om bewust naar het ontbrekende gebied te scannen.

Wat is kwadrantanopsie?

Kwadrantanopsie is verlies van een kwart van het gezichtsveld, bijvoorbeeld een bovenste of onderste kwart aan één kant, meestal hetzelfde kwart bij beide ogen (homoniem). Het ontstaat als een beroerte of letsel een deel van de zichtbaan in de hersenen treft. Net als bij hemianopsie werken de ogen zelf gewoon; een deel van het beeld bereikt de hersenen alleen niet meer.

Hoe het verschilt van hemianopsie

Hemianopsie is verlies van een helft van het gezichtsveld; kwadrantanopsie is verlies van een kwart. Welk kwart getroffen wordt, hangt af van waar de schade zit: schade in de temporaalkwab treft meestal een bovenste kwart, en schade in de pariëtaalkwab een onderste. Vooral bij uitval aan de onderkant zie je trappen, stoepranden en obstakels op de grond makkelijker over het hoofd.

Hetzelfde idee helpt: compenserend scannen

Ook al ontbreekt er een kwart van het gezichtsveld in plaats van de helft, de praktische aanpak is dezelfde als bij hemianopsie: de gewoonte opbouwen om bewust naar de aangedane hoek te scannen, zodat je meer opvangt van wat daar is. Het verloren kwart komt daar niet van terug; je wordt er wel beter in om eromheen te werken.

Oefeningen om thuis te proberen

Overleg eerst met je revalidatieteam; dit zijn algemene technieken.

1. Scan naar de aangedane hoek

Voordat je ergens naar reikt, gaat lezen of een stap zet, laat je je ogen bewust even naar het ontbrekende kwart gaan. Bij uitval aan de onderkant: kijk even omlaag en opzij voordat je in beweging komt.

2. Visueel zoeken

Zoek bepaalde voorwerpen op een volle tafel of een volle bladzijde, en controleer daarbij elke keer bewust de aangedane hoek.

3. Verankerd lezen

Zit de uitval het lezen in de weg, gebruik dan een vinger of een liniaal om je plek te houden en terug te keren naar het begin van elke regel.

Wanneer je hulp moet zoeken

Een orthoptist of neuro-optometrist kan precies in kaart brengen welk kwart is aangedaan en strategieën of hulpmiddelen aanbevelen. Vraag je huisarts of je revalidatieteam om een verwijzing, zoek meteen hulp bij elke plotselinge nieuwe verandering in je zicht, en ga na welke regels er gelden voor autorijden met gezichtsveldverlies.

Veelgestelde vragen

Is kwadrantanopsie minder ernstig dan hemianopsie?

Het treft een kleiner deel van het gezichtsveld (een kwart in plaats van de helft), maar het kan nog steeds gevolgen hebben voor lezen, je verplaatsen en je veiligheid, en dezelfde scanstrategieën helpen.

Kan het verloren kwart van het zicht hersteld worden?

In de vroege fase kan er wat natuurlijk herstel optreden. Daarna is compensatie, in de vorm van scantraining, de betrouwbare aanpak, in plaats van proberen het gezichtsveld zelf te herstellen.

Heeft het gevolgen voor autorijden?

Gezichtsveldverlies kan gevolgen hebben voor de vraag of je mag autorijden. Ga de regels na bij de bevoegde instantie en bij je oogzorgverlener voordat je gaat rijden.

Deze gids is algemene informatie, geen medisch advies, en stelt geen diagnose en behandelt geen enkele aandoening. Volg altijd het advies van je eigen behandelteam. Stroke Sight en ReWrite zijn hulpmiddelen voor welzijn, geen medische hulpmiddelen.