Als een beroerte een deel van je gezichtsveld heeft weggenomen, kan de juiste dagelijkse training je helpen om weer te lezen, je te verplaatsen en meer van de wereld op te vangen, ook al kan het verlies zelf blijvend zijn.
Een beroerte kan de banen beschadigen die beelden naar de hersenen brengen, waardoor je één kant van je gezichtsveld niet ziet. Treft dat aan beide ogen dezelfde kant, dan heet het homonieme hemianopsie; verlies van een kwart heet kwadrantanopsie. Het is geen probleem van de ogen zelf: die werken, maar een deel van het beeld bereikt de hersenen niet meer. Veelvoorkomende gevolgen: tegen dingen aan lopen aan één kant, je plek kwijtraken bij het lezen, en voorwerpen of mensen over het hoofd zien die van de aangedane kant komen.
In de eerste weken tot maanden kan er wat natuurlijk herstel optreden. Daarna is het bewijs voor het rechtstreeks herstellen van het verloren gezichtsveld beperkt en sterk omstreden. De aanpak die de meeste klinische richtlijnen steunen, is een andere en betrouwbaardere: compensatie, ofwel je oogbewegingen opnieuw trainen, zodat je actief naar de blinde kant scant en meer opvangt van wat daar is. Je krijgt het gezichtsveld niet terug; je wordt er wel veel beter in om eromheen te werken.
Mensen met hemianopsie hebben de neiging om de aangedane kant te weinig af te zoeken, zonder dat ze het zelf merken. Compenserende scantraining (of saccadetraining) bouwt de gewoonte op om snelle, bewuste oogbewegingen naar de blinde kant te maken, zodat zoeken, lezen en bewegen veiliger en sneller worden.
Overleg eerst met je revalidatieteam; dit zijn algemene technieken, geen persoonlijk plan.
Voordat je ergens naar reikt of een stap zet, laat je je ogen bewust even naar de aangedane kant gaan. Oefen tot het een gewoonte wordt: “kijk eerst naar de zwakke kant”.
Je plek kwijtraken midden in een regel komt vaak voor. Zet een vinger (of een duidelijk merkteken) aan het begin van elke regel aan de aangedane kant en laat je ogen daarnaar terugkeren voordat je verder leest. Dat verankert je scannen, zodat je geen woorden overslaat.
Leg een aantal voorwerpen op tafel, of gebruik een blad met door elkaar staande symbolen, en zoek zo snel mogelijk een bepaald doel. Vergeet daarbij niet om de aangedane kant bewust te controleren. Maak het geleidelijk moeilijker of voller.
Houd je hoofd stil en beweeg alleen je ogen in langzame, brede bogen van de ene rand naar de andere. Zo train je een groter en gelijkmatiger afzoeken van het hele beeld.
Stroke Sight maakt van deze technieken begeleide oefeningen in oplopende niveaus, met voortgang die je met je therapeut kunt delen, en de app is er in 20 talen. Er is een gratis demo, zonder account en zonder download.
Bekijk Stroke Sight →Zoek meteen medische hulp bij een plotselinge nieuwe verandering in je zicht; dat kan een teken van een beroerte zijn. Bij blijvende hemianopsie kun je je huisarts om een verwijzing naar een neuro-optometrist, orthoptist of ergotherapeut vragen. Zij kunnen beoordelen of scantraining, leesstrategieën of optische hulpmiddelen zoals prisma's iets voor je zijn, en nagaan of je mag autorijden.
Deze gids is algemene informatie, geen medisch advies, en stelt geen diagnose en behandelt geen enkele aandoening. Volg altijd het advies van je eigen revalidatieteam. Stroke Sight is een hulpmiddel voor welzijn, geen medisch hulpmiddel.