Gdy po udarze lub urazie mózgu ucierpi ręka dominująca, są dwie uczciwe drogi: dalej pracować tą ręką albo nauczyć się pisać drugą. Wiele osób robi po trochu jedno i drugie. Oto, co pomaga.
Zmiana ręki piszącej nie jest rezygnacją z ręki niedowładnej ani decyzją ostateczną. Praktyczne pytanie brzmi: do czego pisanie jest Ci potrzebne teraz? Do podpisu, list zakupów, formularzy, kartek dla wnuków? Jeśli ręka niedowładna jeszcze temu nie podoła, druga może przejąć te zadania, a pierwsza w tym czasie kontynuuje własne ćwiczenia.
Cokolwiek wybierzesz, żadna z poniższych rad nie zastępuje programu ćwiczeń, który zespół ułożył dla niedowładnej ręki i ramienia.
Usiądź przy stole z oboma przedramionami podpartymi. Jeśli piszesz teraz lewą ręką, przekręć kartkę zgodnie z ruchem wskazówek zegara, tak by prawy górny róg był wyżej; osoby uczące się pisać prawą ręką przekręcają ją odwrotnie. Przy takim ustawieniu nadgarstek pozostaje prosty, a dłoń poniżej linii pisania: widzisz słowa, a pisząc lewą ręką, mniej rozmazujesz tusz.
Kartka będzie próbowała się przesuwać. Jeśli niedowładna ręka zachowała trochę sprawności, jej ciężar oparty o brzeg kartki jest naturalnym przyciskiem, a sama ręka pozostaje w użyciu i w polu widzenia. Jeśli to jeszcze niemożliwe, podkładka z klipsem, pasek taśmy malarskiej, mata antypoślizgowa albo po prostu ciężka książka na przeciwległym brzegu spełnią tę samą rolę. Niech niedowładna ręka spoczywa podparta na stole, zamiast zwisać.
Długopis z grubym korpusem łatwiej utrzymać ręką, która dopiero się uczy; cienkie długopisy wymagają nacisku i precyzji, których ta ręka jeszcze nie ma. Pióra żelowe i kulkowe zostawiają tusz niemal bez nacisku, a flamastry są najbardziej wyrozumiałe ze wszystkich. Tanie gumowe nakładki pogrubią każdy długopis, który już masz. Są też długopisy obciążane, które niektórym pomagają; zanim wydasz pieniądze, zapytaj terapeutę zajęciowego, czy warto.
Pomijanie etapów to najczęstszy błąd. Każdy z nich przygotowuje grunt pod następny.
Bazgroły, wielkie koła, fale i ósemki przez cały arkusz, prowadzone z barku i łokcia, nie z palców. To tu nowa ręka w ogóle uczy się prowadzić długopis. Ma to prawo wyglądać jak rysunki malucha: to ćwiczenie, a nie porażka.
Ćwicz litery pogrupowane według kształtu, duże i na papierze w linie: rodzina okrągła (c, o, a, d, g), rodzina wysokich kresek (l, t, i, h), rodzina zygzaków (w, y, x, z). Jedna rodzina na jedną sesję wystarczy. Zostawiaj szerokie odstępy; litery zmaleją później.
Wcześnie przejdź do podpisu i słów, które naprawdę są Ci potrzebne w ciągu tygodnia: imię i adres, imiona bliskich, stałe zakupy. Uproszczony, powtarzalny podpis to dobry cel; ćwicz za każdym razem tę samą wersję.
Listy, kartki urodzinowe, jedna linijka w dzienniku, krzyżówka. Prawdziwe zadania motywują bardziej niż wprawki i uczciwie pokazują, nad czym jeszcze trzeba popracować.
Mało a często daje więcej niż długo a rzadko: kilka krótkich sesji w ciągu dnia, kończonych, póki jeszcze idzie dobrze. Nie ma magicznej liczby minut; kieruj się własnym zmęczeniem.
Pismo ręką niedominującą u każdego zaczyna się od dużych, wolnych i chwiejnych liter. Tak wygląda każde pierwsze pismo, w każdym wieku, i nie jest to znak, że zmiana się nie uda. Licz się z tym, że miną tygodnie, zanim przestanie to być dziwne, i miesiące, zanim stanie się rutyną. Kolejność celów jest taka: najpierw czytelnie, potem wygodnie, na końcu szybko. Pisanie po udarze lub urazie mózgu wymaga też sporej koncentracji: zmęczenie widać w piśmie, zanim je poczujesz. Bardziej chwiejny dzień to sygnał, by skończyć wcześniej, a nie dowód, że postępy przepadły.
ReWrite zamienia ćwiczenie liter, słów i zdań w prowadzone odwzorowywanie na tablecie: duże, wyrozumiałe kształty, odpowiednie dla ręki, która dopiero się ich uczy, w 20 językach i całkowicie offline. To jeden ze sposobów, by uzbierać powtórzenia obok ćwiczeń na papierze; wspiera ćwiczenie i nie zastępuje terapii zajęciowej. Bezpłatną wersję demonstracyjną wypróbujesz bez konta.
Zobacz ReWrite →Terapeuta zajęciowy pomoże zdecydować, na której ręce się skupić, dobrać nakładki lub długopis obciążany i dopasować ćwiczenia do Twoich celów. Poproś lekarza lub zespół udarowy o skierowanie. Zapytaj raczej wcześniej niż później, jeśli:
Ten poradnik zawiera informacje ogólne, a nie porady medyczne, i nie służy do diagnozowania ani leczenia. Zawsze stosuj się do zaleceń własnego zespołu rehabilitacyjnego. Stroke Sight i ReWrite to narzędzia wspierające dobrostan, a nie wyroby medyczne.