Tuirse tar éis stróc: cleachtadh gan tú féin a ídiú

Maireann timpeall leath de mharthanóirí stróc le tuirse nach leigheasann codladh. Tá sí fíor, tá sí aitheanta, agus tá tábhacht leis an gcaoi a bpleanálann tú do chleachtadh athshlánaithe timpeall uirthi.

Cad is tuirse iar-stróc ann

Is éard is tuirse iar-stróc ann tuirse nó traochadh millteanach nach bhfuil ag teacht leis an méid gníomhaíochta a rinneadh, agus nach maolaíonn scíth ná codladh go hiontaofa. Bíonn sí ar thart ar leath de mharthanóirí stróc (bíonn na meastacháin ó staidéar go staidéar idir thart ar an gceathrú cuid agus trí cheathrú; Cumming agus comhghleacaithe, 2016), agus is féidir léi maireachtáil i bhfad tar éis don téarnamh infheicthe tarlú. Is fadhb chliniciúil aitheanta í: tugann treoirlínte náisiúnta stróc na RA aghaidh uirthi go díreach, agus tá ráiteas eolaíoch foilsithe ag an American Heart Association uirthi (Hinkle agus comhghleacaithe, 2017). Ní leisce í, ná laige carachtair, ná “níos mó codlata atá de dhíth ort, sin an méid”.

Cad a dhéanann níos measa í

I measc na ngéaraitheoirí coitianta tá an iomarca a dhéanamh ar laethanta maithe (an patrún borradh-agus-cliseadh), drochchodladh, meanma íseal agus imní, pian, ionfhabhtú, roinnt cógas, agus iarracht chognaíoch: obair is ea díriú ar rud, agus tar éis stróc is mó fós an obair í. Ós rud é gur féidir cuid de na rudaí sin a chóireáil, is fiú comhrá a bheith agat le do dhochtúir teaghlaigh faoi thuirse a chuireann teorainn le do shaol: is fiú an mheanma, fadhbanna codlata ar nós apnéa codlata, feidhm na tíoróide agus fo-iarsmaí cógas a sheiceáil ar fad. Le bheith macánta faoi, níl aon chóireáil chruthaithe ar leith ann don tuirse iar-stróc féin; is é bainistiú na rudaí timpeall uirthi atá i gceist.

Luas a rialú: an bhunscil

Is éard atá i gceist le luas a rialú (pacing) ná do chuid fuinnimh a chaitheamh d'aon ghnó seachas de réir mar a thagann. Go praiticiúil: pleanáil an lá timpeall ar do chuid uaireanta is fearr; bris tascanna ina mbloic ghearra le scíth roimh an traochadh seachas ina dhiaidh; caith leis an scíth mar chuid den phlean, ní mar theip; coinnigh dialann shimplí ar feadh cúpla seachtain chun do phatrún a fhoghlaim; agus bí réidh le diúltú do roinnt rudaí ionas go bhfaighidh na rudaí tábhachtacha do chuid uaireanta maithe.

Cleachtadh athshlánaithe le tuirse

Is fearr a oireann cleachtadh gearr minic don tuirse ná seisiúin fhada: is fearr deich nóiméad dhírithe ag an am is fearr den lá duit ná uair an chloig thraochta. Stop fad is atá rud éigin fágtha ionat. Má chríochnaíonn tú agus tú fós ábalta, is dóichí go dtarlóidh seisiún an lae amárach, agus is ar an rialtacht thar sheachtainí a bhraitheann cur chuige ar bith atá bunaithe ar chleachtadh. Mura dtarlaíonn seisiún, eolas faoin sceidealú atá ann, ní teip mhorálta. Agus is dul chun cinn athshlánaithe é dul chun cinn ar an tuirse féin, is é sin a bheith in ann beagán níos mó a dhéanamh sula dtuirsíonn tú, fiú nuair nach cosúil le haclaíocht é.

Má thaitníonn cleachtadh struchtúrtha leat, níl aon amadóir in ár n-aipeanna agus tógadh iad go díreach do na seisiúin ghearra seo, ach baineann prionsabail an luasrialaithe thuas le cleachtadh ar bith, ar aip nó ar pháipéar.

Ceisteanna coitianta

An tuirse bhuan í an tuirse iar-stróc?

Tagann feabhas uirthi ag go leor daoine thar mhíonna agus blianta, cé go bhfuil difríocht mhór idir daoine ó thaobh ama de. Gnáthaimh inláimhsithe agus cóireáil na ngéaraitheoirí (codladh, meanma, pian) a thugann an seans is fearr d’fheabhas.

Ar cheart dom brú tríthi?

Is gnách go dteipeann ar an mbrú leanúnach isteach sa traochadh (an patrún borradh-agus-cliseadh). Rialtacht shéimh, is é sin cleachtadh faoi bhun do theorann, an patrún a mholann cliniceoirí.

Cathain ba cheart dom mo dhochtúir teaghlaigh a fheiceáil fúithi?

Má tá an tuirse ag cur teorainn le do shaol, luaigh í ag do chéad choinne eile, agus níos luaithe ná sin má thagann meanma íseal léi, codladh nach n-úraíonn tú agus srannadh nó sosanna anála ann, nó athrú tobann: tá a chóireáil féin ag gach ceann acu sin.

Faisnéis ghinearálta atá sa treoir seo, ní comhairle leighis, agus ní dhéanann sé diagnóis ná cóireáil ar aon riocht. Lean treoir d’fhoirne athshlánaithe féin i gcónaí. Uirlisí tacaíochta folláine iad Stroke Sight agus ReWrite, ní gléasanna leighis.