Nuair a théann an lámhscríbhneoireacht in olcas san aosacht, is gnách gur ceann de dhá chúis an-difriúil atá leis, agus teastaíonn freagra difriúil ó gach ceann acu. Seo conas iad a aithint óna chéile, agus cén fáth ar cheart súil ghairmiúil a fháil ar aon athrú nua ar do lámhscríbhneoireacht.
Is éard is micreagrafaíocht ann lámhscríbhneoireacht atá beag thar an ngnáth, agus is le galar Parkinson is mó a nasctar í. Is é a saintréith an crapadh forásach: tosaíonn abairt ar mhéid réasúnta agus éiríonn sí níos lú agus níos cúinge de réir mar a leanann an líne ar aghaidh. Is minic a thagann athruithe caolchúiseacha eile in éineacht léi (níos lú luascadh sa lámh ar thaobh amháin, mionghluaiseachtaí níos moille, guth níos ciúine) agus is féidir léi teacht chun cinn go luath, uaireanta roimh dhiagnóis. Is gnách go dtugann leideanna seachtracha (“scríobh go mór”, spriocanna méide) an méid ar ais fad is atá an leid ann (Oliveira agus comhghleacaithe, 1997).
Diostóine fhócasach thascshonrach is ea crampa scríbhneora: neamhord gluaiseachta ina nglacann an lámh staidiúirí ciotacha nó ina dtagann crampa uirthi le linn scríbhneoireachta go sonrach (Albanese agus comhghleacaithe, 2013, don sainmhíniú comhthola). D'fhéadfadh an lámh a bheith go breá do gach tasc eile agus gan a bheith ag cur as duit ach le peann: na méara ag fáisceadh róchrua, caol na láimhe ag lúbadh go haisteach, creathán nach dtagann chun cinn ach le linn scríbhneoireachta. Aimsíonn daoine áirithe “cleas céadfach” (an lámh eile a leagan ar an lámh scríbhneoireachta, nó an peann a choinneáil ar bhealach difriúil) a mhaolaíonn é ar feadh tamaill ghairid, rud atá sainiúil don diostóine. Is gnách go dtosaíonn sé ar dhaoine fásta sna 30idí go 50idí, go minic ar dhaoine a scríobhann cuid mhór.
Mar ní hionann na cóireálacha. Bainistítear patrún Parkinson mar chuid den riocht níos leithne: cógais, teiripe, agus cleachtadh bunaithe ar leideanna mar atá inár dtreoracha ar mhicreagrafaíocht agus ar chleachtaí láimhe. Is néareolaithe a chóireálann crampa scríbhneora, agus is í an chóireáil is fearr fianaise ná instealltaí tocsain bhotalanaim isteach sna matáin róghníomhacha, le tacaíocht ó fhianaise trialach randamaithe (Kruisdijk agus comhghleacaithe, 2007). Tá cuir chuige athoiliúna do chrampa scríbhneora ann ach tá a bhfianaise teoranta, agus rud tábhachtach, ní mholtar cleachtadh a bhrú trí chrampadh diostóineach: murab ionann agus cleachtadh de chineál Parkinson, is féidir le brú níos crua an scéal a dhéanamh níos measa. Sin í an chúis phraiticiúil is mó ar fad le fios a bheith agat cén patrún atá ort.
Is fiú coinne le dochtúir teaghlaigh a dhéanamh faoi aon athrú nua leanúnach ar do lámhscríbhneoireacht san aosacht: táscaire thar a bheith íogair ar an rialú luaile mín is ea an lámhscríbhneoireacht, agus is fearr an dá phatrún thuas a mheasúnú go luath. Déan cur síos ar cathain a tharlaíonn sé (le gach tasc, nó le scríbhneoireacht amháin?), an gcrapann sí de réir a chéile, an bhfuil crampa nó staidiúir aisteach ann, agus an maolaíonn aon rud é. Déanann an cur síos sin formhór na hoibre diagnóise sula bhfeiceann tú speisialtóir ar chor ar bith.
Tacaíonn ReWrite le cleachtadh lámhscríbhneoireachta bunaithe ar leideanna den chineál a úsáidtear do phatrún Parkinson, agus le cleachtadh ginearálta láimhe. Ní cóireáil é do chrampa scríbhneora ná d'aon diostóine: más crampa nó staidiúir aisteach an fhadhb atá ort, téigh chuig néareolaí ar dtús, mar is tar éis diagnóise a thagann cinntí faoi chleachtadh. Tá taispeántas saor in aisce ann, gan cuntas.
Féach ar ReWrite →Faisnéis ghinearálta atá sa treoir seo, ní comhairle leighis, agus ní dhéanann sé diagnóis ná cóireáil ar aon riocht. Lean treoir d’fhoirne athshlánaithe féin i gcónaí. Uirlisí tacaíochta folláine iad Stroke Sight agus ReWrite, ní gléasanna leighis.